Rahmizade Bahaeddin Bediz
|
|
Rahmizade Bâhâeddin (Soyadı Kanunu sonrasında Bahaettin Rahmi Bediz), fotoğraf tarihçilerinin pek çoğuna göre ilk Türk Müslüman fotoğrafçıdır.
Çektiği fotoğrafların, özellikle portrelerin, dönemi için belge
oluşturan nitelikleri ve kalitelerinin sanatsal derinliği de göz önüne
alındığında, Türkiye'de fotoğrafçılık sanatının da öncüleri
arasındadır. Fotoğrafları günümüzde, sadece Türkiye'de değil, Girit'te
de çağına ait referanslar olarak değerlendirilmektedir.
Varlıklı bir Girit Türk ailesinin çocuğu olarak 19 Haziran 1875'de
İstanbul'da doğmuştur. Orta öğrenimini memleketi Hanya'da yapmış,
1886'da mezun olduktan sonra Galatasaray Lisesi'ne (o dönemde Mekteb-i
Sultanî) girerek 1895'de de buradan mezuniyetini almıştır. Ertesi yıl
Girit'e dönmüş, ve 1910 yılına kadar Hanya'da önce kitapçılık ve
kırtasiyecilik yapmış, sonra da yine Hanyalı olan Salih Zeki Salihzade
ile neredeyse eşzamanlı olarak fotoğrafçılığa başlamıştır. 1910-1915
arasında İzmir'de mesleğini sürdürdükten sonra İstanbul'a yerleşmiş ve
ismini Resneli Niyazi'ye olan hayranlığından dolayı verdiği Resna
Fotoğrafhanesini açmıştır.
Türk fotoğrafçılık tarihinin dönüm noktalarından biri olarak kabul
edilen Resne Fotoğrafhanesi, tamamı gayrimüslim olan Pera Caddesi
(Beyoğlu) fotoğrafçıları ile yanyana değil, tarihi yarımada tarafında
Babıali Caddesi, numara 15'de (daha sonra 59 numara) kurulmuş ve
onlarla bu adresten rekabet etmiştir. Rahmizade Bahaeddin bu stüdyonun
ardından Üsküdar ve Bahçekapı'da da birer şube açmış, kısa zamanda
büyük üne kavuşmuştur. Hem Resne Fotoğrafhanesi döneminde hem de
öncesinde ve sonrasında, genç fotoğrafçılık ustalarının
yetiştirilmesinde de büyük rol oynamıştır (Prevezeli Mustafa Neşet,
yine Giritli olan Kandiyeli Hamza Rüstem, Şinasi Barutçu gibi).
Bahaeddin Bediz, 1935'de Ankara'ya taşınarak "Otopus" fotoğraf
stüdyosunu açmış, 1937'de Türk Tarih Kurumu fotoğraf departmanının
yöneticiliğine tayin edilmiştir. 1951'de İstanbul'da vefat etmiştir.
Oğullarından Pertev Bediz Kanada jeofizik sektörünün öncü isimlerinden biri olmuştur
|
