|
Avarlar, Orta Asya kökenli bir kavimdir. Önce 3.-6. yüzyıllar arasında Asya'da, ardından 6.-9. yüzyıllar arasında Doğu Avrupa'da devlet kurdular. Avrupalıların da Arap ve Bizans kaynaklarına dayanalak Avar adını verdiği bu kavmi Göktürkler "Apar" olarak adlandırıyordu. Apar adı karşı koyan manasına gelmektedir.
Asya Büyük Hunlarına bağlı boylardan doğan bu kabile, Uar ve Kun
olmak üzere iki büyük kabileye dayanmaktadır. Avarlar, 6. yüzyıl
sonlarında bugünkü Moğolistan, İç Moğolistan ve Kore'ye kadar olan
toprakları içine alan büyük bir devlet kurdular.
552 yılında Göktürkler Avar hakimiyetine son verince Avar sülaleleri
batıya doğru göçtüler. 558 yılında Sibir Türkleriyle karşılaştılar ve
Sibirleri yağmaladılar. Karadenizin kuzeyinden geçerek bugünkü Romanya
ve Slovakya topraklarına girdiler. Bizansın boşluğundan yararlanarak
Balkanları denetimi altına aldılar.
Dil
Avarların dili hakkında çok az delilleri mevcut olup sadece bir takım
isim ve kelimeler geriye kalmıştı. Araştırmacıların ortak görüşüne
göre, Moğol ya da Türkî dilin ve ya ikisinin kullanıldığı ve 9. yüzyıl
başlarında Slavlaştığı düşünülmektedir.
Avrupa Avarları Tarih (560- 805)
Göktürkler tarafından yerlerinden edilen Avarlar, önlerine çıkan Sibirleri sürerek Kafkasya bölgesine ulaştılar.
560 yılında Macaristan merkez olmak üzere büyük bir devlet kurdular. Bu
tarihte Avarların başında Bayan Han bulunuyordu. Bayan Han döneminde
Franklar yenilgiye uğratıldı. Bizans topraklarına girilerek Sırbistan
ve Makedonya’daki sınır kaleleri ele geçirildi. 592 yılında
Konstantinopolis'i kuşatmak için Çorlu'ya gelen Bayan Han, Bizansta
büyük endişeye yol açtı.
565'te tahta çıkan Bayan Kağan döneminde Avarlar güçlerinin zirvesine
ulaştılar. Bayan Kağan 568'de Macaristan'ın tümünü ele geçirdi. Burada
yaklaşık 250 yıl ayakta kalacak olan Avar İmparatorluğu'nu kurdu.
Belgrad'ı da alarak Tuna kıyılarını yağmaladı. Bizansı art arda
yenilgiye uğrattı.
Avarlar, 619 ve 626 yılında Bizans’ın merkezi Konstantinopolis'i
kuşattılar. 2. kuşatmayı Sasanilerle ortaklaşa yapmışlardır. Falat bu
kuşatmalardan bir sonuç alamadan döndüler.
8. yüzyılda egemenlikleri altındaki kavimlerin ayaklanmaları, Avarların
zayıflamalarına yol açtı. 750'li yıllarda zayıflayan devlette,
Bulgarlar Balkanlara geldiler ve bugünkü Bulgaristan'ın temelini
attılar. 791 yılında Şarlman'ın karşısında başarısız oldular. Tuna
havzasını Slavlara kaptırdılar. Avarların bir kısmı hristiyanlığı kabul
ederek Slavlaştılar; bir kısmı Bulgarlara katıldılar. Bir kısmıda diğer
Türk boylarının içine karıştılar. Bir kısmıda Bizanslılar tarafından
askeri amaçlı alındı. Avarlar zamanındabaklagillerle geçinmişler.
Devlet yapısı ve ordu
Devletin başında kağan adı verilen bir hükümdar vardı. Avarlar
kendilerine bağladıkları kavimleri sınır bölgelerine
yerleştiriyorlardı. Avarlarda devlet örgütlenmesi tümüyle askeri
temellere dayanıyordu. Avar ordusu atlı ve yaya birliklerinden
oluşuyordu. Atlı birlikleri Avarlardan, yaya birlikleri ise Avarlara
bağlı Slavlar, Germenler gibi Avrupalı kavimlerden kurulmuştu.
Din
Avarların dini Gök Tanrı dini idi. Daha sonra dinleri Hristiyanlığa dönüşmüştür.
Egemenlik Alanı
Volga'dan bütün Macaristan'a kadar olan saha ile Güney Rusya ve Eflak Boğdan bölgeleri.
Avarların Türk ve Dünya tarihine katkıları
* Germen ve Slav kavimlerinin tarihi yapısını etkilediler.
* İki kez İstanbulu kuşattılar.
* 200 yıllık egemenlik kuran Avarlar, Slav halkları üzerinde
etkili oldular ve Slav boylarını tuna boylarına ve Balkanlara
yerleştirdiler.
* Bugünkü slav toplulukların oluşmasında temel rol
oynamışlardır. Orta Avrupa ve Doğu Avrupanın etnik yapısı ortaya
çıkmıştır.
* Slav devletleri, devlet teşkilatlanmalarını ve askeri örgütlenmelerini Avarlardan öğrenmişlerdir.
* Germen kavimleri bir müddet Avar etkisinde kalmıştır.
* Günümüzde yapılan bazı araştırmalar Slovenlerin, Hırvatların ve Slovakların atalarının Avarlar olduğuna yöneliktir.
|