|
Döner kebabı veya kısaca döner, iç yağla ve yöresel baharatlarla iyice terbiyelenmiş ve dövülmüş et parçalarının, bir bir şişin üzerine geçirilerek, dik bir şekilde asıldıkları odun ateşi karşısında pişirildikleri kebap türüdür.
Tarihçesi
Döner kebabın kökleri Erzurum Oltu Kebabına dayanmaktadir.Daha sonra
19. yüzylda Bursa'da İskender Kebap ile bugünkü formunu almıştır. Ekmek
arası döner ilk olarak İstanbul'da 1960'lı yıllarda satılmaya
başlamıştır. Öte yandan soslu Türk döneri ilk olarak 1971 yılında
Berlin Kreuzberg'te Alman müşterilerin beğenisine sunulmuştur ve 80'li
yıllarda sosisle büyük bir rekabet içerisine girmiştir. Bugün
Almanya'nın en sevilen fast food yiyeceğidir. Ayrıca Avusturya, İsviçre
ve Fransa'da hızla yayılmaktadır. 1990'lar sonu 2000'li yıllar başı
itibariyle yeni döner türleri tüketicinin beğenisine sunulmuştur. Deli
dana hastalığının etkisiyle ve etinin ucuz olması nedeniyle tavuk ve
hindi dönerler etli dönerin yaninda yerini almış bugün o kadar popüler
hale gelmişlerdir ki tavuk döner Türkiye'de hindi döner ise Almanya'da
daha yaygın olarak tüketilmektedir. Hatta Almanya'da çoğu insan
orijinalinin sığır etinden olduğunu unutmuştur (gyros bile artık
hindiden yapılmaktadır). Son yıllarda yine sucuk dönerde özellikle
merkezi yerlerde bulunmaktadır.
Çeşitleri ve Hazırlanışı
Döner çeşitli ülkelerde farklı şekillerde hazırlanmaktadır. Kullanılan
et cinsinin benzerliği sebebiyle çogu zaman shawarma ve gyros ile
karşılaştırılmaktadır, ancak içerik ve tat olarak birbirlerinden
oldukça ayrılmaktadırlar. Shawarma pide veya sandviç ekmeğine
koyulurken, Yunanistan'da hazırlanan gyros istisnasiz her zaman pide
icine koyulur. Türk döneri ise pide, dürüm veya ekmek arasında
sunulmaktadır. Shawarma, gyros ve dönerin içine koyulan garnitürler de
çok çeşitli olabilmektedir. Gyrosun içine koyulan garnitürler hemen
hemen hiç değişmezken (lahana salatası, zaziki sos ve soğan), döner ve
shawarmanin içeriği çok çeşitli olabilmektedir. Gerçek Türk dönerine
yeşillik (sivribiber, marul veya kıvırcık salata), domates ve soğan
(bazı bölgelerde özellikle İstanbul'da patates kızartması ve turşu)
koyulurken, shawarmanın içine farklı soslar eklenebilmektedir. Ankara
yaprak döneri ise turşusuz ve patatessiz sunulur. Sadece etin
lezzetiyle en kaliteli ve has döner olma özelliği taşır. Ancak
yurtdışında bu haliyle başarılı olamasa da Ankaralılar onu çok
severler. Türk döneri iki cesit yapılır: birincisinde etlerin arasi
kıyma ile doldurularak kesildiğinde uzun ince şeritler elde edilir bu
genellikle İskender kabapta kullanılan halidir, diğeri ise Ankara'da
yapılan yaprak döneridir ki bu dönerde araya bir sey konulmadığı için
etler kesilince ufak parcalar haline gelir.
|
