|
Nogay çayı, çayın sütte kaynatılmasıyla yapılan bir içecektir. Tatar çayı olarak da anılır.
Hazırlama ve sunum
Nogay çayının asıl içeriği süt ve çay yapraklarıdır. İyice ısıtılmış
sütün içine eklenen çay rengini verene kadar ateşte tutulur. Karışım
kaynamaya yakın karabiber ve tuz eklenir. Kolayına kaçılarak kaynamış
süte eklenen demlenmiş çay farklı bir yöntemle hazırlandığı için Nogay
çayı olarak anılmaz.
Sıcak Nogay çayı kaselere bölüştürülür, üzerine ufak bir parça tereyağı
veya tercihan kaymak eklenir. Türk kahvaltısındaki çayın yerinden
farklı olarak, bir nevi eş yemek veya aş malzemesi olarak tüketilir.
Nogay çayına ekmek, açma, börek gibi çeşitli hamur ürünlerinin
banılabilir.
Benzerleri
Çayın süt ve süt ürünleriyle beraber tüketilmesi eskilere dayanır.
Tibet, Hindistan ve İngiliz kültürleri bu tüketime örnek teşkil eden üç
kültürdür. Bu üç örnek çayı süte kararken kullanılan yöntem açısından
ikiye ayrılır.
Çayı sütte kaynatarak demleme
Tibet'te poça adı verilen içecek çay ve yöreye özgü tereyağı ile
yapılır. Başka bir poça hazırlama yöntemi de yarım ölçü süt yarım ölçü
suyu kaynatarak çayı içinde demlemek, daha sonra içine tuz ve tereyağı
eklemektir.
Sütte demlenmiş çay Hint kültüründe de bulunmaktadır. Tibet
kültüründeki çaydan farklı olarak sütlü Hint çayı tereyağı ve tuz
içermez. Bu çayın ayırdedici özelliği içine katılan tarçın, karabiber
ve kakule gibi baharatlardır. Her ne kadar kulağa ağır gelse de, hem
süt-su karışımına konan çayın miktarının geleneksel Türk çayına nazaran
az olmasından, hem de eklenen baharatların geleneksel Hint
yemeklerindeki miktara göre çok çok daha az olmasından dolayı içimi
hafif bir içecektir.
Nogay çayı da çay yapraklarının sütte haşlanması sebebiyle bu sınıfta yer alır.
Demlenmiş çaya süt ekleme
Daha yakın tarihten örnek ise İngilizlerin Doğu kökenli Assam gibi
çayların yanında süt servis etmeleridir. Sanılanın tersine, sütlü çay
kültürü Hindistan'a İngiliz etkisiyle gelmemiştir. İngiliz usulünde
dinlendirmeyle demlenmiş çay süzüldükten sonra içine süt katılır. Hint
ve Tibet yönteminde ise süt ile çay karıştırılıp kaynatılarak demlenir.
Nogay çayı da bu yöntemle hazırlanmakta, bu sebepten dolayı İngiliz
yöntemiyle demleme çaya süt eklenerek hazırlanan çayın türü farklıdır.
Kaynaklar
Pekacar, Çetin. Kavimler Kapısı Dağıstan'dan İzlenimler. Türk Kültürü
Araştırma Enstitüsü. Sayı: 432, Yıl: XXXVII, Nisan 1999, s.210-217.
|